Hà Nội — Trong bối cảnh thế giới đang cạnh tranh khốc liệt về công nghệ cốt lõi, Việt Nam đang cho thấy quyết tâm tự chủ trong kỹ nghệ bán dẫn. Khi Chủ tịch nước kiêm Tổng Bí thư Tô Lâm gặp Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại Tokyo vào thứ Hai, ngày 9 tháng 11 năm 2026, hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến việc trao đổi các tài liệu hợp tác quan trọng về trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
Sự hợp tác này mang lại những nền tảng căn bản nào cho nguồn nhân lực?
- Nhật Bản hứa hẹn thúc đẩy hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) thế hệ mới trong các lĩnh vực công nghệ cao.
- Chính phủ Nhật sẽ hỗ trợ đào tạo 250 nhân sự cấp tiến sĩ chuyên ngành bán dẫn cho Việt Nam.
- Hai quốc gia đồng ý tài trợ 11 dự án nghiên cứu bán dẫn với trị giá gần 500 tỷ đồng (khoảng 19,5 triệu đô la Hoa kỳ).
- Các dự án này bao gồm nghiên cứu chip AI tiêu thụ năng lượng thấp, linh kiện điện tử tối tân và các vật liệu bán dẫn mới.
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành một quốc gia phát triển, có lợi tức cao vào năm 2045, vượt qua mô hình kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào nhân công giá rẻ. Tuy nhiên, để làm được điều này, quốc gia cần một hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh từ khâu thiết kế đến sản xuất thành phẩm, một quy trình đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và kỹ thuật phức tạp.
Bước đột phá từ VGC v1.0
Làm thế nào để bắt đầu xây dựng chuỗi cung ứng này? Tuần qua, Ban Cơ yếu Chính phủ và công ty Viettel đã ra mắt VGC v1.0, nền tảng chip an toàn đầu tiên được thiết kế hoàn toàn trong nước.
- Chip VGC v1.0 mang lại tốc độ mã hóa và giải mã nhanh gấp 15 lần so với các giải pháp phần mềm thông thường.
- Nền tảng này bao gồm một bộ xử lý, các khối mật mã, phần mềm hỗ trợ và quy trình kiểm tra chuẩn hóa.
- Việc phát triển thành công nền tảng này giúp các kỹ sư rút ngắn thời gian thiết kế và tinh chỉnh cho các thế hệ chip AI, 6G và Internet vạn vật (IoT) trong tương lai.
Mặc dù có nguồn nhân lực trẻ trong lĩnh vực phần mềm, Việt Nam vẫn chưa có khả năng sản xuất (fabrication) để biến các thiết kế thành chip hoàn chỉnh trong nước. Để khắc phục trở ngại này, công ty Viettel đang xây dựng nhà máy sản xuất linh kiện bán dẫn nội địa đầu tiên tại Hà Nội, với thời gian sản xuất thử nghiệm được phỏng định vào cuối năm 2027.
Theo ông Roger Sheng, nhà phân tích tại Gartner, chính sách hỗ trợ và các khoản đầu tư của chính phủ có thể giúp Việt Nam thu hút thêm các công ty toàn cầu đang tìm kiếm giải pháp sản xuất bên ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng việc xây dựng một chuỗi cung ứng bán dẫn nội địa đòi hỏi sự đầu tư khổng lồ và nhất quán trong ít nhất một thập kỷ.
Đến năm 2030, chính phủ Việt Nam vạch ra phương án thiết lập ít nhất 100 công ty thiết kế chip, một nhà máy sản xuất quy mô nhỏ, cùng 10 nhà máy lắp ráp và thử nghiệm, hướng tới mục tiêu doanh thu 25 tỷ đô la Hoa kỳ.
Nguồn tham khảo:
- https://www.prnewswire.com/news-releases/viettel-group-and-vietnams-government-cipher-committee-unveil-security-chip-embedding-vietnamese-cryptography-in-silicon-302928624.html
- https://asianews.network/vietnams-first-homegrown-security-chip-unveiled/
- https://www.myanmaritv.com/news/japan-pm-takaichi-hosts-vietnams-top-leader-lam-talks
- https://theinvestor.vn/vietnam-a-priority-partner-in-japans-new-growth-strategy-pm-takaichi-d20414.html
- https://electronics.economictimes.indiatimes.com/news/semiconductors/vietnam-unveils-security-chip-with-domestic-cryptography/135534931
