Vào chiều thứ Sáu, ngày 13 tháng 11 năm 2026, Cục Hàng không Liên bang (FAA) đã ra một quyết định hiếm hoi khi ban hành lệnh ngừng bay toàn quốc đối với tất cả các phi hành trình khởi hành tại Hoa kỳ. Lệnh này được ban hành vào lúc 3:54 chiều (giờ Miền Đông) vì “những tình huống bất thường và vì lý do an toàn”. Khi lệnh báo động được đưa ra, theo tường trình của Flightradar24, đã có khoảng 4.042 chuyến bay đang ở trên không. Các chuyến bay quốc tế đến Hoa kỳ sẽ được quản trị dựa theo từng trường hợp cụ thể.
Tại sao lại có lệnh ngừng bay khẩn cấp này?
Liệu đây có phải là một cuộc tấn công mạng hay một hành động khủng bố? Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa Hoa kỳ, ông Markwayne Mullin, đã phát biểu trước báo giới tại Tòa Bạch Ốc rằng cho đến nay, không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy đây là một hành động “thâm độc” hay một mối đe dọa cố ý. Ông cho biết nguyên nhân hiện tại được xác định là do một “trở ngại viễn thông” (telecommunications outage). Ông cũng nhấn mạnh rằng mọi người trên các chuyến bay đều an toàn và hành khách không có lý do gì để lo lắng cho người thân đang ở trên không.
Tình trạng này ảnh hưởng đến hệ thống hạ tầng và hành khách ra sao?
Theo giáo sư Vikrant Vaze từ Đại học Dartmouth, người chuyên nghiên cứu về hậu cần hàng không thương mại, ước tính có khoảng 300.000 đến 400.000 hành khách đã bị mắc kẹt do lệnh ngừng bay này. Việc không thể cất cánh đã tạo ra một bài toán khó khăn về mặt hậu cần. Các phi trường lớn như Reagan Washington National và Chicago O’Hare đã gần như quá tải, không còn khoảng trống cho các máy bay đậu. Tại phi trường Newark Liberty, các nhân viên đài kiểm soát không lưu cho biết tình hình hiện tại là “một mớ hỗn độn” vì bãi đậu cạn kiệt.
Các vấn đề về nhu liệu và hệ thống kỹ thuật
Giới chức thẩm quyền đã xác nhận rằng không có dấu hiệu nào cho thấy tình trạng này có liên quan đến đợt gián đoạn hệ thống máy tính của Microsoft diễn ra vào ngày hôm trước. Đồng thời, công ty công nghệ Air Space Intelligence (ASI) cũng đưa ra tuyên bố trên mạng xã hội X rằng hệ thống SMART của họ, một loại nhu liệu siêu trí tuệ (AI) tích hợp với hệ thống điều khiển không lưu của FAA, hoàn toàn không phải là nguyên nhân gây ra trở ngại toàn quốc này.
Các chuyên gia an toàn hàng không, bao gồm ông Jeff Guzzetti, giải thích rằng mặc dù tình hình là “đáng kể”, các phi công luôn được huấn luyện kỹ lưỡng để duy trì hoạt động trong những trường hợp mất liên lạc và bảo đảm máy bay hạ cánh an toàn thông qua các phương tiện thông tin liên lạc dự phòng.
Ngừng bay toàn quốc là những quyết định đặc biệt hiếm hoi. Trước đây, FAA mới chỉ ra lệnh ngừng toàn bộ các chuyến bay nội địa trong một vài giờ vào tháng 1 năm 2023 do hỏng hệ thống thông báo bay, và một lệnh ngừng bay lớn khác là vào thời điểm xảy ra sự kiện 11 tháng 9 năm 2001.
Nguồn Tham Khảo (URLs):
- https://www.cbsnews.com/news/faa-issues-nationwide-ground-stop/
- https://www.pbs.org/newshour/nation/faa-grounds-all-flights-at-u-s-airports-due-to-air-traffic-control-communications-problems
- https://www.youtube.com/watch?v=k5-0irKH5ls (Kênh thông tin cộng đồng người Việt – Thoibao.de)
