Đã tìm ra lý do hệ thống hàng không Hoa Kỳ phải đóng cửa -

Washington — Một đợt đóng cửa hệ thống hàng không khổng lồ kéo dài gần năm giờ đồng hồ đã làm gián đoạn hơn 20.000 chuyến bay kể từ ngày thứ Sáu. Theo thông báo từ giới chức chính phủ vào ngày thứ Bảy, trở ngại này có thể xuất phát từ một thiết bị định tuyến (router) duy nhất do nhà thầu chính phủ L3Harris lắp đặt.

Chuyện gì đã xảy ra trong hệ thống mạng?
Chúng ta có thể hình dung hệ thống mạng viễn thông như một mạng lưới xa lộ giao thông phức tạp. Nếu một trạm kiểm soát bất ngờ phát ra tín hiệu vô nghĩa, toàn bộ hệ thống sẽ tắc nghẽn. Theo lời Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, các thiết bị định tuyến mới đã bắt đầu làm nghẽn những bộ định tuyến khác với hơn 1.000 tín hiệu kết nối mỗi bốn đến năm giây. Điều này đã làm nảy sinh các vấn đề liên lạc với phi cơ và hệ thống radar tại các trung tâm của Cục Hàng không Liên bang (FAA).

Khi phải đối diện với tình trạng này, FAA đã ban hành lệnh dừng bay trên toàn quốc bởi vì họ không thể xác định được nguyên nhân gốc rễ. Ông Bedford cho biết FAA buộc phải hành động như vậy khi các bộ định tuyến mất khả năng truyền tải dữ liệu. FAA cũng cho biết thêm rằng tín hiệu liên lạc không hoàn toàn bị ngắt, nhưng nó dẫn đến sự bất ổn định về dữ liệu tại các trung tâm điều hành. Tình trạng này không khiến các trung tâm bị sập nguồn hoàn toàn.

Nguyên nhân thực sự nằm ở đâu?
Nhà thầu L3Harris đang trong giai đoạn bảo trì thường xuyên nhằm chuyển đổi đường dây viễn thông từ dây đồng cũ sang cáp quang tại ít nhất một vị trí từ xa. Các giới chức thông báo với Reuters rằng có thể đã có vấn đề với các bộ định tuyến được lắp đặt ở cả Arkansas và Texas.

Ông Duffy đặt ra câu hỏi nhằm làm rõ trách nhiệm: Liệu đây là sự yếu kém về năng lực, nghĩa là lỗi do người dùng hoặc lỗi lắp đặt từ L3Harris, hay họ đã lắp một bộ định tuyến bị hỏng? Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây ra lỗi vẫn chưa được xác định.

Về phần mình, L3Harris thông báo họ coi trọng vấn đề này và đang hỗ trợ FAA trong công tác điều tra để hiểu rõ những điều kiện dẫn đến lệnh dừng bay không phận quốc gia vào ngày 13 tháng 11. Nhà thầu này cũng ghi nhận rằng họ đã hoàn thành hơn 70% khối lượng công việc chuyển đổi liên lạc không phận từ hệ thống dây đồng sang hệ thống cáp quang.

Thực trạng hạ tầng cũ kỹ đáng báo động
Đây không phải là lần đầu tiên hệ thống kiểm soát không lưu của Hoa Kỳ gặp trở ngại gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Dưới đây là một số điểm đáng chú ý về thực trạng hạ tầng của FAA:

Hệ thống quá tuổi: Các bộ định tuyến đang được thay thế đã có tuổi đời khoảng 25 năm và lẽ ra phải được thay từ năm 2006. FAA còn phải dựa vào những máy tính Compaq hàng thập niên trước cùng với các phụ tùng thay thế mua trên eBay.
Các trở ngại liên tiếp: Hệ thống viễn thông lâu năm của FAA trong những năm gần đây đã từng thất bại vì những vết cắt cáp quang nhầm lẫn, vô tình xóa tập tin. Tháng 9 vừa qua, hàng ngàn chuyến bay qua vùng Đông Bắc đông dân cư cũng bị trì hoãn hoặc bị hủy bỏ do lỗi kép gồm hỏng mạch điện tại cơ sở ở Philadelphia và việc một nhóm công nhân xây dựng ở New Jersey vô tình cắt đứt cáp quang.
Lỗi do con người: Năm 2023, một lệnh dừng bay toàn quốc kéo dài 90 phút làm gián đoạn 11.000 chuyến bay cũng được xác định là do một nhà thầu vô tình xóa tập tin. Lệnh dừng bay này là lệnh đầu tiên trên toàn quốc kể từ vụ tấn công cướp phi cơ ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Công nghệ lạc hậu: Mới tuần trước, FAA cho biết họ sẽ phải đợi đến cuối năm 2028 mới có thể thay thế hết các đĩa mềm đã lỗi thời đang được dùng cho dữ liệu thời tiết tại hơn 400 trung tâm kiểm soát không lưu. Việc chấm dứt sử dụng thẻ theo dõi phi cơ bằng giấy tại 49 phi trường lớn cũng sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2028.
Gánh nặng tài chính: FAA phải chi 1 tỷ USD mỗi năm để duy trì hệ thống dây đồng cũ kỹ này. FAA đã nhận 12,5 tỷ USD từ Quốc hội để nâng cấp hạ tầng mạng. Ông Duffy hiện đã yêu cầu cấp thêm 50 tỷ USD cho hệ thống kiểm soát không lưu và các phi trường.

Giới chức cảnh báo rằng hệ thống sẽ còn tiếp tục gặp trục trặc cho đến khi được nâng cấp thỏa đáng. Ông Duffy nhấn mạnh: “Chúng tôi cần L3Harris hay bất cứ ai cung cấp bộ định tuyến đó làm việc tốt hơn,” đồng thời lưu ý rằng hầu như mọi tổ chức tại Hoa Kỳ đều đã chuyển từ hệ thống tương tự sang kỹ thuật số, và từ dây đồng sang cáp quang. Do thời điểm xảy ra sự việc trùng với đợt tăng cao lượng hành khách đi lại dịp cuối tuần, ông Duffy cho biết họ sẽ đánh giá lại lịch trình thi công tại các trung tâm nhỏ hơn nhằm ngăn ngừa sự gián đoạn trong tương lai.

Nguồn tham khảo: