Lực lượng cứu hỏa tại Pháp và Tây Ban Nha đang bước vào những ngày giao tranh khốc liệt nhất với ngọn lửa nhằm kiểm soát các trận cháy rừng diện rộng trước khi đợt sóng nhiệt tiếp theo bùng phát vào giữa tuần. Các quan chức chức năng nhận định, những ngày sắp tới sẽ có tính chất quyết định đối với nỗ lực cứu hỏa trên toàn khu vực.
Bối cảnh và quy mô tàn phá: Những con số biết nói
Liệu quy mô của đợt thảm họa thiên nhiên lần này nghiêm trọng đến mức nào? Để hiểu rõ bức tranh toàn cảnh, chúng ta hãy cùng nhìn vào các thông số thống kê thực tế từ hai quốc gia:
- Tại Tây Ban Nha: Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska cho biết hai ngày đầu tuần là thời điểm “cực kỳ then chốt” trước khi nhiệt độ tăng cao trở lại từ giữa tuần. Ngọn lửa tại vùng đồi núi Ávila, phía tây thủ đô Madrid, đã trở thành trận cháy rừng lớn nhất từng được ghi nhận trong lịch sử nước này, thiêu rụi khoảng 50.000 ha đất. Tính chung các vụ cháy ở khu vực phía tây bắc Madrid, tổng diện tích đất bị ảnh hưởng đã lên tới 70.000 ha. Tổng diện tích rừng bị cháy ở Tây Ban Nha từ đầu năm đến nay đạt 172.000 ha, cao gấp 6 lần so với cùng kỳ năm 2025.
- Tại Pháp: Đại diện lực lượng cứu hỏa, ông Eric Brocardi, miêu tả tình hình là “cuộc đua với thời gian”. Tâm điểm của đợt thiên tai nằm ở tỉnh Gironde, vùng tây nam nước Pháp, nơi ngọn lửa đã tàn phá 42.000 ha rừng. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez miêu tả thảm họa này “cực kỳ dữ dội và dữ tợn… tự tạo ra những luồng gió riêng và tiến nhanh bất thường về phía khu đô thị Bordeaux”. Từ đầu năm 2026, hơn 116,000 ha rừng và thảm thực vật tại Pháp đã bị thiêu rụi, vượt xa con số 70.000 ha của cả năm 2025.
Phân tích nguyên nhân và phương cách ứng phó tại chỗ
Tại sao ngọn lửa lại lan rộng nhanh chóng và khó dập tắt đến vậy?
Suy nghĩ về vấn đề này, các chuyên gia khí tượng chỉ ra rằng các đợt nắng nóng kéo dài liên tục từ tháng 6 đã khiến thổ nhưỡng khô kiệt và cây cối trở thành những vật liệu vô cùng dễ bắt lửa. Khi ngọn lửa bùng phát, nhiệt độ môi trường vượt ngưỡng 40 độ C khiến cho công tác dập lửa bằng nước hay hóa chất giảm cháy gặp nhiều hạn chế do hơi nước bay hơi quá nhanh.
Nhằm ngăn chặn ngọn lửa tiến vào khu dân cư tại thị trấn Cestas, cách thành phố Bordeaux khoảng 17 km, lực lượng cứu hỏa đã phải sử dụng máy xúc cơ giới đốn hạ hàng loạt cây rừng để tạo ra các đường ranh cản lửa. Dù đợt bùng phát không tiến thêm trong những giờ đầu ngày nhưng chính quyền địa phương thông báo tình hình vẫn chưa thể kiểm soát hoàn toàn.
Trước nguy cơ mất an toàn, khoảng 220.000 người dân và du khách tại Pháp đã phải tản cư khẩn cấp. Tại Tây Ban Nha, hơn 70.000 người cũng đã rời bỏ nhà cửa để đến nơi an toàn.
Sự hỗ trợ quốc tế và tác động đến sức khỏe cộng đồng
Trước tình trạng ngọn lửa di chuyển với tốc độ lên tới 6 km/h — vượt xa khả năng can thiệp trực tiếp của lực lượng mặt đất (vốn chỉ hiệu quả khi lửa di chuyển dưới 300 m/h) — Liên minh Châu Âu (EU) đã kích hoạt cơ chế hỗ trợ khẩn cấp. EU đã phối hợp điều động 7 máy bay, 4 máy bay trực thăng đến Pháp và 6 máy bay cùng 3 đội cứu hỏa chuyên trách đến Tây Ban Nha.
Bên cạnh thiệt hại về tài sản và rừng, khói độc từ các vụ cháy rừng ở Pháp đang gây ra tình trạng suy giảm phẩm chất không khí nghiêm trọng tại vùng Nouvelle-Aquitaine.
Giới chức y tế đưa ra các lời khuyên cho người dân:
- Người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý hô hấp mãn tính cần hạn chế ra ngoài.
- Đóng chặt các cửa sổ phòng ở và nhà cửa.
- Luôn đeo khẩu trang chuẩn FFP2 khi phải ra ngoài trời (chính phủ đã phân phối hơn 1,5 triệu khẩu trang FFP2 đến khu vực ảnh hưởng).
- Tránh thực hiện các hoạt động thể lực nặng.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez phát biểu tại một hội nghị về khí hậu rằng đây không còn là những hiện tượng đơn lẻ: “Đây là biểu hiện đau đớn nhất của tình trạng khẩn cấp về khí hậu. Nó làm cho các trận cháy rừng trở nên dữ dội hơn, các đợt nắng nóng thường xuyên hơn và đất đai của chúng ta dễ bị tổn thương hơn. Đây không còn là trường hợp ngoại lệ, mà đã trở thành quy luật.”
Nguồn tham khảo:
- The Guardian – France and Spain race to contain huge wildfires before fresh heatwave begins: https://www.theguardian.com/world/2026/jul/26/firefighters-in-france-battle-to-prevent-huge-blaze-from-approaching-bordeaux
- CafeF – Hơn 300.000 người sơ tán vì cháy rừng lịch sử ở Pháp, Tây Ban Nha: https://cafef.vn/hon-300000-nguoi-so-tan-vi-chay-rung-lich-su-o-phap-tay-ban-nha-chau-au-doi-mat-mua-he-ruc-lua-188260727155740422.chn
- PBS NewsHour – European wildfires and heatwave updates: https://www.pbs.org/newshour/world/france-says-enormous-wildfire-that-forced-220000-people-to-flee-has-stopped-growing
- OPB / Associated Press – Tens of thousands flee raging wildfires in France and Spain: https://www.opb.org/article/2026/07/24/tens-of-thousands-of-people-flee-raging-wildfires-in-france-and-spain-some-escaping-by-boat/
- TRT World – Pedro Sanchez warns of complex hours ahead in Spain and France wildfires: https://www.trtworld.com/article/4bf8f74273bf

