Bạn đã bao giờ dắt chó đi dạo vào buổi sáng và cảm thấy mình giống như một “bữa tiệc buffet” cho đàn muỗi quanh nhà? Tại sao chúng lại tấn công dồn dập vào bạn trong khi người khác vẫn thảnh thơi? Các nhà nghiên cứu từ Đại học Maryland và Đại học Florida đã tìm ra những câu trả lời thỏa đáng cho sự phân biệt đối xử này.
Tại sao bạn lại cuốn hút muỗi?
Muỗi không chọn mục tiêu một cách ngẫu nhiên. Chúng dựa vào các tín hiệu hóa học và vật lý để tìm kiếm nguồn máu:
- Nhóm máu: Các nghiên cứu cho thấy muỗi đậu lên người có nhóm máu O nhiều gấp đôi so với người nhóm máu A. Cơ thể tiết ra những hợp chất đặc trưng giúp muỗi nhận biết nhóm máu của bạn từ xa.
- Hơi thở (CO2): Đây là tín hiệu quan trọng nhất. Những người có tốc độ trao đổi chất cao, người thừa cân hoặc phụ nữ mang thai thường thải ra nhiều khí CO2 hơn. Muỗi sử dụng cảm biến để dò tìm luồng khí này.
- Mồ hôi và nhiệt độ: Khi bạn vận động, cơ thể tiết ra axit lactic qua da. Muỗi rất thích mùi này. Đồng thời, chúng cũng tìm kiếm những vùng da ấm áp, nơi mạch máu nằm gần bề mặt.
- Trang phục: Muỗi có thị giác tốt nhưng bay thấp. Chúng quan sát vật thể dựa trên sự tương phản với đường chân trời. Nếu bạn mặc quần áo tối màu, bạn sẽ trở nên nổi bật và dễ bị tấn công hơn so với khi mặc đồ sáng màu.
Những con số gây ngạc nhiên
Nhiều người lo sợ về việc muỗi hút hết máu, nhưng sự thật về mặt toán học có thể khiến bạn ngạc nhiên. Để một người trưởng thành rơi vào tình trạng nguy kịch vì mất máu (khoảng 2 lít), cần từ 200.000 đến 2 triệu lần muỗi đốt cùng một lúc. Điều đó tương đương với việc có từ 68 đến 680 vết đốt trên mỗi inch vuông da của bạn.
Nhiệt độ cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động của muỗi. Chúng hưng phấn nhất khi trời ấm khoảng 26-27 độ C (80 độ F). Khi nhiệt độ giảm xuống dưới 15 độ C (60 độ F), chúng bắt đầu chậm chạp và thường ngưng hoạt động hoàn toàn khi trời lạnh hơn.
Sự thật và lầm tưởng
Chúng ta thường nghe nhiều lời đồn về muỗi, nhưng khoa học cho biết những thực tế có thể bạn chưa biết:
- Chỉ muỗi cái mới đốt người: Muỗi đực chỉ ăn mật hoa và nhựa cây. Muỗi cái cần protein trong máu để sản xuất trứng.
- Muỗi không chỉ hoạt động ban đêm: Loài muỗi vằn hổ (loài xâm lấn từ châu Á) rất hung hãn và thường xuyên tấn công con mồi vào ban ngày.
- Muỗi thích thành phố: Muỗi thích nghi cực tốt với môi trường đô thị. Chỉ cần một thìa cà phê nước đọng trong nắp chai hay đồ chơi cũ cũng đủ để chúng đẻ trứng.
- Kẻ khổng lồ hiền lành: Loài muỗi lớn nhất thế giới là “muỗi voi” (Toxorhynchites speciosus) tại Úc, dài đến gần 4cm. Dù có vẻ ngoài đáng sợ, chúng hoàn toàn không hút máu mà chỉ ăn nhựa cây.
Cách giải quyết và phòng ngừa
Để bảo vệ bản thân, bạn hãy áp dụng các phương pháp hiệu quả sau đây:
- Quy tắc 4E: Loại bỏ (Eliminate) nước đọng, Thay đổi (Exchange) vật dụng chứa nước, Làm trống (Empty) các khay nước thường xuyên và Tiêu diệt (Emaciate) lăng quăng bằng vi khuẩn chuyên dụng.
- Sử dụng thuốc xịt: Các loại xịt chứa DEET vẫn là lựa chọn tối tân và hiệu quả nhất. Nồng độ 5% có thể bảo vệ bạn trong 90 phút.
- Dùng quạt: Muỗi bay rất yếu. Một luồng gió nhẹ từ quạt điện có thể ngăn cản chúnhttps://www.unitypoint.org/news-and-articles/the-best-ways-to-avoid-a-mosquito-bite-how-to-recover-quicklyg tiếp cận bạn.
Nếu cảm thấy ngứa sau khi muỗi đốt, bạn tuyệt đối đừng gãi vì hành động này giải phóng thêm histamine khiến vết thương tệ hơn. Thay vào đó, hãy chườm một viên đá lạnh. Cảm giác lạnh và cảm giác ngứa truyền đi trên cùng một dây thần kinh, do đó não bộ sẽ không thể cảm nhận được cơn ngứa khi vùng da đó đang lạnh. Bạn cũng có thể dùng kem chứa hydrocortisone để giải quyết cơn ngứa nhanh chóng.
Tham khảo:
https://www.cdc.gov/mosquitoes/prevention/index.html
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/symptoms-causes/syc-20375310
