Driscoll’s mang việt quất đến Trung Quốc và bài học đắt giá về bản quyền giống cây trồng

by Năm Cư September 16, 2026

September 16, 2026

Trụ sở chính tại Watsonville, California, Driscoll's phát triển các giống quả mọng độc quyền và cấp quyền sử dụng độc quyền cho các nhà trồng trọt đã được phê duyệt.

Một bài viết trên tờ Wall Street Journal tường trình về làn sóng cạnh tranh tàn khốc cùng nạn xâm phạm sở hữu trí tuệ tại thị trường nông nghiệp Trung Quốc, nơi các công ty Mỹ phải đối mặt với thử thách mất trắng công nghệ và bản quyền.

Hành trình khai phá và cái bẫy “cuộn xoáy”

Khoảng 15 năm trước, tập đoàn nông nghiệp Driscoll’s từ California (Hoa Kỳ) tiến vào tỉnh Vân Nam với mục tiêu biến việt quất thành món ăn phổ biến tại Trung Quốc. Họ đưa sang các chuyên gia hàng đầu, đầu tư hệ thống nhà kính tối tân cùng kỹ thuật tưới nhỏ giọt hiện đại, đồng thời độc quyền kinh doanh các giống cây lai chất lượng cao như Eureka Sunrise.

Tuy nhiên, thành công của Driscoll’s nhanh chóng châm ngòi cho một làn sóng đua nhau trồng việt quất của các nhà đầu tư và nông dân địa phương. Nhờ nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng nhà nước, sản lượng việt quất tại Trung Quốc tăng vọt 25 lần kể từ năm 2010. Đến năm 2021, Trung Quốc vượt Hoa Kỳ để trở thành quốc gia sản xuất việt quất lớn nhất thế giới.

Chỉ số so sánh	Hoa Kỳ	Trung Quốc
Sản lượng năm 2025	Mức chuẩn căn bản	Gấp 2 lần Hoa Kỳ
Giá bán lẻ (ngăn 9-ounce)	Cao, ổn định	Giảm xuống $3 hoặc thấp hơn
Hình thức canh tác	Nông trại truyền thống	60% diện tích nhà kính toàn cầu (2019)

Nạn nhân của trộm cắp bản quyền và cuộc chiến pháp lý

Sự bùng nổ này không đến từ năng lực tự phát triển mà đi kèm với nạn xâm phạm bản quyền nghiêm trọng. Nhiều trang trại địa phương đã lén lút cắt cành từ các nông trường của Driscoll’s để nhân giống trái phép.

Để thu thập chứng cứ, một số doanh nghiệp phương Tây phải thuê điều tra viên ngầm giả làm thương lái đến các vườn ươm mua cây giống, sau đó chuyển sang phòng thí nghiệm kiểm tra DNA nhằm giải quyết các vụ vi phạm. Driscoll’s đã nộp hơn 20 đơn kiện lên các tòa án tại Trung Quốc để bảo vệ tài sản trí tuệ của mình.

“Quy mô khổng lồ của các vườn ươm và diện tích trồng trọt trái phép khiến hàng nghìn héc-ta vi phạm tiếp tục hoạt động,” Tổ chức Việt quất Quốc tế (International Blueberry Organization) cảnh báo trong một tường trình gần đây.

Nguồn tham khảo: