WASHINGTON — Ngân hàng Thế giới vừa đưa ra quyết định giới hạn số tiền cho Trung Quốc vay ở mức dưới 2 tỉ USD cho đến năm 2031. Sau thời điểm này, tổ chức tài chính đa phương lớn nhất thế giới sẽ chính thức chấm dứt toàn bộ các chương trình tín dụng dành cho nền kinh tế lớn thứ hai toàn cầu.
Quyết định này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử hợp tác kéo dài hơn 4 thập kỷ giữa hai bên.
Lộ trình thu hẹp tín dụng diễn ra như thế nào?
Trên thực tế, bước đi này không gây quá nhiều kinh ngạc cho giới quan sát tài chính. Nhiều năm qua, Ngân hàng Thế giới đã chủ động thu hẹp quy mô cho vay đối với Bắc Kinh:
- Năm 2017: Mức cho vay đạt đỉnh ở mức 2,4 tỉ USD.
- Năm 2018: Tổ chức này điều chỉnh tăng lãi suất đối với các khoản tín dụng cấp cho Trung Quốc.
- Năm 2025: Tổng giá trị khoản vay giảm xuống chỉ còn khoảng 750 triệu USD.
Từ quốc gia nhận viện trợ đến nhà tài trợ hàng đầu
Trung Quốc gia nhập Ngân hàng Thế giới vào năm 1980 và bắt đầu nhận vốn ưu đãi từ năm 1981. Đến năm 1999, Bắc Kinh không còn thuộc diện nhận hỗ trợ tài chính từ Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) — quỹ chuyên giúp đỡ các quốc gia nghèo nhất. Hiện nay, Trung Quốc đã trở thành nhà tài trợ lớn thứ 5 của IDA, chỉ đứng sau Hoa Kỳ, Nhật Bản, Anh và Đức.
Áp lực chính trị và góc nhìn đa chiều
Sự thay đổi chính sách này chịu tác động không nhỏ từ các biến động địa chính trị toàn cầu:
- Sức ép từ Hoa Kỳ: Kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump, chính quyền Hoa Kỳ liên tục lên tiếng cho rằng một nền kinh tế có quy mô vượt trội như Trung Quốc không nên tiếp tục nhận nguồn vốn hỗ trợ phát triển. Washington kêu gọi các định chế tài chính quốc tế rà soát lại chính sách cấp vốn.
- Làn sóng lan tỏa đến các ngân hàng đa phương khác: Sau động thái của Ngân hàng Thế giới, chính phủ Hoa Kỳ phỏng định sẽ thúc đẩy Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các tổ chức khác làm điều tương tự. Dân biểu French Hill, Trưởng Ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Hoa Kỳ, đã công khai lên tiếng đề nghị ADB khẩn trương theo chân Ngân hàng Thế giới.
- Động thái từ các nước đối tác: Nhật Bản cũng đã chính thức kết thúc chương trình hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) dành cho Trung Quốc từ năm tài chính 2021.
Trong khi đó, dưới thời của Tập Cận Bình, Trung Quốc đã trở thành nhà cung cấp hỗ trợ phát triển quy mô lớn cho các nước đang phát triển tại Châu Á, Châu Phi. Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) do Bắc Kinh khởi xướng cũng liên tục mở rộng hàng ngũ thành viên và quy mô cho vay.
Liệu việc Ngân hàng Thế giới ngừng cấp tín dụng có làm suy giảm ảnh hưởng của tổ chức này đối với nền kinh tế Trung Quốc?
Thực tế cho thấy, vai trò của Ngân hàng Thế giới tại Trung Quốc đang chuyển dịch từ “bên cho vay vốn” sang “đối tác chia sẻ kiến thức và giải pháp”. Nguồn lực tín dụng giải phóng từ Trung Quốc sẽ giúp tập trung hỗ trợ cho các quốc gia có mức lợi tức thấp hơn và đang đối mặt với nhiều thiếu hụt về hạ tầng.
Nguồn tham khảo:
- https://www.asiaone.com/china/world-bank-phase-out-china-lending-2031-source-says
- https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/world-bank-confirms-plan-to-phase-out-china-lending-by-2031-101784842646407.html
- https://finance.liga.net/en/bank/news/the-world-bank-plans-to-phase-out-lending-to-china-by-2031https://panfinance.net/news/world-bank-shifts-lending-beyond-china
