WASHINGTON — Chính quyền Hoa Kỳ ngày 28 tháng 7 năm 2026 đã công bố quyết định cấm nhập khẩu các dòng robot hình người (humanoid), robot bốn chân và bộ biến tần điện kết nối mạng thế hệ mới sản xuất tại Trung Quốc. Quyết định này do Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ (FCC) phát hành nhằm ngăn ngừa các mối đe dọa an ninh mạng đối với hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như thúc đẩy sản xuất nội địa.
Tại sao robot và bộ biến tần lại cùng bị đưa vào danh sách cấm?
Điều này nghe có vẻ không liên quan: một bên là những chú robot biết đi thông minh, bên còn lại là thiết bị điện biến tần tử kết nối mạng lưới năng lượng. Tuy nhiên, nếu phân tích kĩ cơ chế vận hành của hai công nghệ này, bức tranh an ninh mạng sẽ trở nên rõ ràng hơn:
- Robot hình người tích hợp AI: Được trang bị cảm biến, camera và “bộ não” AI tối tân, những máy móc này liên tục thu thập dữ liệu hình ảnh, không gian và thao tác con người xung quanh. FCC chỉ ra rằng các dữ liệu này có thể bị kẻ xấu lợi dụng để theo dõi, thu thập tình báo hoặc thậm chí chiếm quyền điều khiển thiết bị từ xa.
- Bộ biến tần điện kết nối mạng: Đây là thiết bị trung gian kết nối các nguồn năng lượng tái tạo (như điện mặt trời) và hệ thống pin lưu trữ vào lưới điện cũng như các trung tâm dữ liệu AI. Nếu bị thâm nhập qua kênh cập nhật phần mềm, kẻ tấn công có thể làm gián đoạn nguồn cung cấp điện của các trung tâm dữ liệu trọng yếu.
“Các thiết bị này có thể tạo ra những điểm yếu trong chuỗi cung ứng, làm ảnh hưởng đến an ninh kinh tế và an ninh quốc gia, đồng thời tạo ra rủi ro an ninh mạng đe dọa hạ tầng trọng yếu của Hoa Kỳ,” FCC nhấn mạnh trong văn bản thông báo.
Chủ tịch FCC, ông Brendan Carr, khẳng định cơ quan này sẽ tiếp tục giữ vai trò tích cực để bảo vệ chuỗi cung ứng chiến lược của nước nhà.
Tác động trực tiếp lên các công ty công nghệ lớn
Sắc lệnh mới áp dụng ngay lập tức đối với các dòng robot và bộ biến tần chưa được phê duyệt cấp phép trước đó. Dù vậy, FCC vẫn có thẩm quyền thu hồi giấy phép của những mẫu sản phẩm đang lưu hành nếu phát hiện nguy cơ.
- Unitree Robotics: Công ty dẫn đầu trong ngành chế tạo robot hình người của Trung Quốc, chiếm khoảng 20% thị trường toàn cầu, được cho là đơn vị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Gần đây, Unitree đã hợp tác với Nvidia để tích hợp chip Blackwell vào bộ não robot, đồng thời bị Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đưa vào danh sách cảnh báo các công ty có mối liên lạc với quân đội.
- Sungrow Power Supply và Huawei: Hai nhà sản xuất bộ biến tần lớn nhất thế giới đến từ Trung Quốc. Giới chức Hoa Kỳ lo ngại việc phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung biến tần giá rẻ từ Bắc Kinh có thể tạo ra kịch bản gián đoạn hạ tầng tương tự như khủng hoảng nguyên tố đất hiếm.
Dân biểu John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc thuộc Hạ viện Hoa Kỳ, hoan nghênh quyết định của FCC và nhận định rằng bước đi này không chỉ bảo vệ an ninh mà còn củng cố ngành công nghiệp sản xuất robot trong nước.
Nguồn tham khảo:
- Reuters / The Guardian: https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/28/fcc-ban-humanoid-robots-china
- The Next Web (TNW): https://thenextweb.com/news/fcc-covered-list-foreign-robots-inverters-china
- Một Thế Giới: https://1thegioi.vn/my-cam-robot-hinh-nguoi-va-bo-bien-tan-dien-trung-quoc-unitree-chiu-anh-huong-lon-255625.html
- Asia Today Vietnamese: https://vn.asiatoday.co.kr/view.php?key=20260729000944207
