Làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu cùng những chuyển dịch trong chuỗi cung ứng quốc tế đang tạo ra động lực kinh tế chưa từng có cho Việt Nam. Tổng kim ngạch trao đổi thương mại của cả nước trong 8 tháng đầu năm 2026 đã đạt con số kỷ lục 770 tỷ USD. Liệu đà tăng trưởng này có giúp Việt Nam khẳng định vị thế một trung tâm sản xuất công nghệ cao mới của khu vực?
Sức hút từ hạ tầng dữ liệu và chuyển dịch sản xuất
Nhu cầu ngày càng tăng đối với các trung tâm dữ liệu cùng thiết bị phục vụ hạ tầng AI đã thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động sản xuất linh kiện, máy tính và đồ điện tử. Nhóm hàng điện tử tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu, đóng góp 101 tỷ USD trong tổng số 375 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu 8 tháng qua.
Bên cạnh đó, xu hướng các tập đoàn đa quốc gia chuyển dịch cơ sở sản xuất nhằm hạn chế rủi ro từ căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc tiếp tục mang lại lợi thế cho Việt Nam. Dữ liệu ghi nhận Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, trong khi Trung Quốc là nguồn cung cấp nguyên phụ liệu và máy móc sản xuất hàng đầu cho Việt Nam.
Áp lực nhập khẩu và bài toán nhập siêu
Mặc dù xuất khẩu tăng trưởng mạnh, Việt Nam lại rơi vào trạng thái nhập siêu 20,5 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm. Nguyên nhân xuất phát từ việc các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu linh kiện, bán dẫn và máy móc tối tân từ Trung Quốc nhằm phục vụ việc gia công và xây dựng hạ tầng kỹ thuật.
Sự phụ thuộc này cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch nguồn gốc xuất xứ. Các cơ quan quản lý trong và ngoài nước đang tăng cường phối hợp để kiểm soát tình trạng gian lận thương mại và chuyển tải bất hợp pháp.
Triển vọng và mục tiêu dài hạn
Giới phân tích kinh tế nhận định đà xuất khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì nhờ chu kỳ công nghệ do AI dẫn dắt. Với sự đóng góp tích cực từ khu vực đầu tư nước ngoài lẫn nỗ lực gia tăng tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp trong nước, nền kinh tế Việt Nam được kỳ vọng sẽ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cao trong năm nay.
Nguồn tham khảo:
- Nikkei Asia: https://asia.nikkei.com
- Tuổi Trẻ Online: https://news.tuoitre.vn
- Báo Điện tử VOV: https://english.vov.vn
- VietNamNet Premium: https://vietnamnet.vn
- Vietnam Trade Office in Canada: https://vntradetoca.org
