WASHINGTON — Ngày 23 tháng 7 năm 2026, Đại sứ Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Hoa kỳ (USTR), đã chính thức thông báo hành động cuối cùng theo sự hướng dẫn của Tổng thống Donald Trump. Theo đó, chính phủ Hoa kỳ quyết định áp dụng mức thuế quan mới từ 10% đến 12,5% đối với 60 nền kinh tế thương mại do không áp đặt hoặc không thi hành hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu các mặt hàng được làm ra từ lao động cưỡng bức.
Quyết định này được đưa ra sau quá trình điều tra toàn diện của USTR, bao gồm hai vòng điều trần công khai, hơn 2.100 ý kiến đóng góp từ công chúng và các buổi làm việc trực tiếp với các đối tác thương mại quốc tế.
“Tổng thống Trump nhận thấy rằng nhiều thập niên thuyết phục bằng đạo đức đã không thể xóa bỏ hoàn toàn lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu,” Đại sứ Jamieson Greer nhấn mạnh. “Hoa kỳ đã có lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa do lao động cưỡng bức sản xuất gần một thế kỷ qua và luôn thi hành nghiêm túc; đã đến lúc các đối tác thương mại phải làm điều tương tự”.
Chi tiết các mức thuế quan và danh mục áp dụng
Tại sao chính phủ Hoa kỳ lại quyết định dùng Điều 301 để thay thế các chính sách thuế quan trước đây? Các nhà phân tích thương mại giải thích rằng Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 cho phép chính phủ Hoa kỳ đối phó với các chính sách thương mại bất hợp lý hoặc phân biệt đối xử của nước ngoài làm cản trở hoạt động thương mại của Hoa kỳ. Việc chuyển sang cơ sở pháp lý này tạo điều kiện để các mức thuế được duy trì ổn định và dài hạn hơn.
Cụ thể, USTR thông báo áp dụng các mức thuế đối với từng nhóm nền kinh tế như sau:
- Mức thuế 10%: Áp dụng cho các nền kinh tế đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu do lao động cưỡng bức, hoặc đã cam kết thi hành thông qua Hiệp định Thương mại Tương hỗ, hoặc có quy chế ngăn ngừa một phần. Danh sách bao gồm 17 nền kinh tế: Argentina, Bangladesh, Vương quốc Anh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, và Trinidad & Tobago.
- Mức thuế 10% đến 12,5% (khấu trừ thuế MFN): Áp dụng cho một số sản phẩm không nằm trong diện miễn trừ từ Liên minh Châu Âu (EU), Đài Loan, Nhật Bản, Nam Hàn, và Thụy Sĩ.
- Mức thuế 12,5%: Áp dụng cho tất cả các nền kinh tế còn lại thuộc diện điều tra.
Bên cạnh đó, để tránh gây tổn hại cho sản xuất nội địa và sinh hoạt của người tiêu dùng, USTR cũng đưa ra các danh mục miễn trừ bao gồm:
- Nguyên liệu thô mà nếu bị áp thuế có thể dẫn đến việc thiếu hụt nguồn cung trong nước.
- Các mặt hàng có thể gây ra sự xáo trộn hoặc gián đoạn trên quy mô toàn bộ nền kinh tế.
- Sản phẩm không thể gieo trồng hoặc sản xuất đủ số lượng với giá cả hợp lý tại Hoa kỳ.
- Các sản phẩm đặc định hỗ trợ khuyến khích các đối tác hoàn tất cam kết thi hành luật chống lao động cưỡng bức.
Nhìn lại tiến trình điều tra và phản ứng của dư luận
Tiến trình điều tra đã được triển khai khẩn cấp và minh bạch qua nhiều bước căn bản:
- Ngày 12 tháng 3, 2026: USTR bắt đầu khởi động 60 cuộc điều tra.
- Cuối tháng 4, 2026: Tổ chức điều trần công khai và tham vấn với hơn 45 chính phủ đối tác.
- Ngày 2 tháng 6, 2026: Khẳng định hành vi không ngăn chặn lao động cưỡng bức là vi phạm Điều 301 và thông báo lấy ý kiến công chúng.
- Tháng 7, 2026: Tiếp nhận hơn 1.600 văn bản đóng góp và tổ chức các phiên điều trần trực tiếp với hơn 100 nhân chứng trước khi đưa ra quyết định chính thức.
Các cuộc thảo luận trên các nền tảng truyền thông xã hội và dư luận quốc tế cho thấy nhiều luồng ý kiến đa dạng. Một số chuyên gia kinh tế quan ngại rằng việc áp thuế diện rộng có thể gia tăng chi phí vận chuyển và hàng hóa, trong khi các tổ chức nhân quyền và bảo vệ người lao động đánh giá cao hành động mạnh mẽ này của Hoa kỳ trong việc cải thiện điều kiện làm việc toàn cầu và ngăn chặn tình trạng bóc xột lao động.
Nguồn tham khảo:
- Thông cáo chính thức USTR (July 23, 2026):https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/july/ustr-takes-action-forced-labor-section-301-investigations
- Bảng thông tin USTR (Fact Sheet):https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/fact-sheets/2026/july/fact-sheet-ustr-section-301-action-response-failure-60-economies-ban-imports-produced-forced-labor
- Phân tích thương mại quốc tế (AG Bull):https://www.agbull.com/trump-rebuilds-his-global-tariff-wall-this-time-on-forced-labor-grounds/
- Trang tin Supply Chain Dive:https://www.supplychaindive.com/news/us-imposes-tariffs-over-forced-labor-before-global-duty-ends/825951/
