Dù các bên đang nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình, eo biển Hormuz – con đường giao thương dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – vừa chứng kiến những hành động bạo lực mới. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tấn công ba tàu vận tải và áp giải hai chiếc trong số đó về vùng biển của mình.
Diễn biến cuộc tấn công trên biển
Tại sao Iran lại chọn thời điểm này để hành động? Câu trả lời nằm ở sự bế tắc trong đàm phán. Sáng thứ Tư, các tàu cao tốc của Iran đã nổ súng vào tàu container Epaminondas (treo cờ Liberia) ở phía đông bắc Oman. Cuộc tấn công gây hư hại nặng cho khu vực buồng lái của tàu.
Cùng lúc đó, hai con tàu khác là Euphoria và Francesca cũng gặp nạn. IRGC cho biết tàu Euphoria hiện đang “mắc kẹt” trong vùng biển Iran. Những hành động này xảy ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ duy trì lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Cuộc chiến phong tỏa và phản ứng của các bên
Mỹ hiện đang thực hiện một chiến dịch áp lực kinh tế quy mô lớn. Tổng thống Trump khẳng định lệnh phong tỏa là chìa khóa để đạt được một thỏa thuận có lợi. Ông cho rằng Iran đang suy sụp về tài chính và quân đội nước này đang thiếu hụt ngân sách trầm trọng.
Ngược lại, giới chức Iran coi lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ “không khác gì một hành động ném bom”. Họ đưa ra lời cảnh báo rằng họ sẽ đáp trả quân sự tương ứng. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc khẳng định Tehran chỉ sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán tại Islamabad (Pakistan) nếu Mỹ chấm dứt việc ngăn chặn các cảng biển của họ.
Nỗ lực ngoại giao trong vô vọng?
Các quốc gia trung gian như Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Ai Cập đang gấp rút dàn xếp một cuộc gặp giữa Mỹ và Iran vào thứ Sáu tới. Một trong những đề nghị hòa bình yêu cầu Iran ngừng làm giàu hạt nhân trong 10 năm để đổi lấy việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.
Tuy nhiên, lòng tin giữa hai bên vẫn rất thấp. Trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hủy chuyến đi đến Pakistan, thì tại Tehran, chính quyền vừa thi hành án tử hình một cựu nhân viên cơ quan nguyên tử vì tội gián điệp. Những hành động này cho thấy tình hình vẫn còn rất căng thẳng và khó đoán.
Việc Iran thắt chặt kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ mà còn đe dọa túi tiền của mọi gia đình trên thế giới. Nếu dòng chảy dầu mỏ bị tắc nghẽn, giá xăng dầu và chi phí sinh hoạt sẽ tăng cao. Liệu các nhà lãnh đạo có thể giải quyết được mâu thuẫn trước khi một cuộc chiến toàn diện nổ ra? Chúng ta sẽ cần chờ xem câu trả lời từ các cuộc thương thảo sắp tới.
Nguồn: The Wall Street Journal
