Hội đồng Thành phố Westminster sẽ có phiên họp kín vào tối Thứ Tư, 26/8/2026 để đối phó với việc quận Cam muốn đòi lại một triệu đô la tiền tài trợ cho dự án Cổng Little Saigon, đúng một năm sau khi thành phố nhận được lá thư đòi lại số tiền này.
Chuyện gì đang xảy ra?
Trong lá thư đề ngày 4/8/2025 gửi đến văn phòng luật sư thành phố Westminster, quận Cam yêu cầu thành phố Westminster hoàn trả khoản tiền một triệu đô la — đây là nguồn kinh phí mà quận từng cấp vào năm 2023 để xây dựng Cổng Little Saigon, dự kiến bắc ngang đại lộ Bolsa tại đường Weststate.
Chương trình nghị sự chính thức của Hội đồng Westminster cho phiên họp nói trên xếp việc đòi tiên vào diện “nguy cơ kiện tụng đáng kể.” Dù chưa bên nào chính thức đâm đơn kiện bên kia ra tòa, sự can thiệp của đội ngũ luật sư từ hai phía đòi hỏi thành phố phải nhóm họp sau những cánh cửa đóng kín để bàn thảo chiến lược đối phó, cân nhắc các rủi ro pháp lý và quyết định số phận của khoản tiền này.
Cổng Little Saigon: Hành trình hơn 30 năm
Với cộng đồng người Việt tại Nam California, ý tưởng về một chiếc cổng chào mang đậm dấu ấn văn hóa tại khu vực trung tâm Little Saigon không phải là một đề xuất mới phát sinh. Đó là hành trình đã kéo dài qua ba thập niên với nhiều thăng trầm và lỡ hẹn.
Vào khoảng năm 1996, doanh nhân địa ốc Frank Jao — chủ nhân của Phước Lộc Thọ (Asian Garden Mall) — từng là người đầu tiên đứng ra đề xuất ý tưởng xây dựng cổng chào. Tuy nhiên, dự án khi đó phải tạm gác lại sau những phản ứng trái chiều từ cộng đồng về mô hình và vị trí. Đến năm 2006, thành phố lại tiếp tục thử sức một lần nữa, nhưng nỗ lực gây quỹ cuối cùng vẫn rơi vào bế tắc.
Phải đến năm 2023, dự án mới lần đầu tiên có được một nguồn lực tài chính thực sự khả thi, khi cựu Giám sát viên Quận Cam Andrew Do đề xuất tài trợ một triệu đô la từ quỹ ngân sách quận. Quận Cam cũng đồng thời triển khai hồ sơ mời thầu kỹ thuật trong năm đó, tạo dựng phần nền tảng kỹ thuật ban đầu mà đến nay ban huyên môn của thành phố vẫn đang dùng làm cơ sở để xúc tiến.
Dự án khựng lại nhưng thành phố vẫn quyết tâm
Dù đã có trong tay nguồn vốn thực tế, dự án cổng Saigon vẫn vấp phải rào cản khi chi phí vật liệu xây dựng và nhân công tăng vọt, khiến dự toán bị thiếu hụt khoảng 700.000 đôla. City Manager Christine Cordon cho biết trước khi báo cáo dự án kịp trình lên hội đồng, văn phòng giám sát viên từng có động thái xin rút lại khoản tài trợ. Mặc dù vậy, thực tế là Westminster vẫn đang giữ trọn vẹn một triệu đô la trong tài khoản của mình.
Bất chấp lá thư đòi tiền được quận gửi đến vào đầu tháng Tám năm ngoái, ban lãnh đạo Westminster không hề ra lệnh đình chỉ dự án mà vẫn kiên quyết đẩy mạnh nhịp độ:
Ngày 25/6/2025: Hội đồng thành phố biểu quyết 4-0 thông qua nghiên cứu khả thi và khởi động quy trình tuyển chọn nhà thầu thiết kế – thi công (nghị viên NamQuan Nguyen vắng mặt). Phó Thị trưởng Carlos Manzo khẳng định khoản tiền của quận “vẫn nằm trong ngân hàng”.
Ngày 23/4/2026: Thành phố tổ chức hội nghị thông tin cộng đồng với các hãng tư vấn thiết kế HKLA, MIG và Ontes Creative.
Hiện nay: Thành phố đã chính thức đăng tải hồ sơ mời thầu mang tên “Little Saigon Gateway Arch Project” áp dụng theo hình thức hợp đồng giá trần bảo đảm (GMP).
Phía cư dân cũng chia sẻ nhiều luồng quan điểm: có ý kiến ủng hộ giữ tiền dựa trên hợp đồng còn hiệu lực đến năm 2026, trong khi số khác lưu ý tiền thuế phải phục vụ lợi ích chung cho toàn thể cư dân.
Bối cảnh pháp lý quanh cựu Giám sát viên Andrew Đỗ
Để thấu hiểu toàn diện bức tranh tranh chấp ngân sách, cần nhìn nhận các rắc rối pháp lý xoay quanh cựu Giám sát viên Andrew Đỗ — người từng đứng ra bảo trợ khoản ngân sách ban đầu cho dự án.
Tháng Sáu năm 2025, ông Andrew Đỗ phải nhận bản án năm năm tù liên bang sau khi nhận tội nhận các khoản hối lộ cá nhân trị giá hơn 500.000 đô la. Song song với hành vi nhận hối lộ đó, ông còn lạm dụng quyền lực Giám sát viên để phân phối hơn 10 triệu đô la hợp đồng từ ngân sách quận đến các tổ chức phi lợi nhuận do con gái ông điều hành — phần lớn trong số đó là quỹ cứu trợ đại dịch COVID-19 lẽ ra phải dành cho người cao niên nghèo khó.
Cuối tháng Bảy năm 2025, Quận Cam chính thức yêu cầu ông Andrew Đỗ bồi thường 10 triệu đô la.
Chỉ đúng một tuần sau đó (ngày 4/8/2025), lá thư đòi lại một triệu đô la tài trợ cổng chào được gửi đến Westminster. Cần nhấn mạnh rằng cho đến nay, chưa có văn bản công khai nào khẳng định khoản tiền tài trợ cổng chào này có dính líu trực tiếp đến vụ án tham nhũng của ông Andrew Đỗ; việc đặt hai sự kiện cạnh nhau chỉ phản ánh đúng trình tự thời gian diễn ra hai sự việc trên.
Ngả đường nào cho việc tranh chấp?
Các kịch bản giải quyết sự việc hiện gồm: Quận Cam rút lại yêu cầu ban đầu, đôi bên thương lượng dàn xếp, thành phố hoàn trả tiền, hoặc sự việc phải đưa ra tòa án phân xử.
Phiên họp kín ngày 26/8/2026 sẽ định hình bước đi tiếp theo của thành phố. Mọi quyết định thuộc diện công khai sẽ được luật sư thành phố thông báo ngay ở phần đầu phiên họp mở lúc 6 giờ tối cùng ngày.
Muốn theo dõi hay góp ý cho buổi họp ngày 26/8?
Độc giả muốn theo dõi hay đóng góp ý kiến cho buổi họp này có thể:
Phát biểu trước phiên họp kín: Có mặt tại phòng họp trước 4 giờ 30 chiều để tham gia phần “Oral Communications for Closed Session”.
Nghe tường trình kết quả sau phiên họp kín: Theo dõi phiên họp mở lúc 6 giờ tối với phần báo cáo từ luật sư thành phố.
Gửi ý kiến bằng văn bản: Gửi qua hệ thống eComments trước giờ họp ít nhất 2 tiếng.
Yêu cầu thông dịch: Cần ghi danh ký trước 48 tiếng nếu muốn dùng dịch vụ chuyển qua tiếng Việt.
Địa điểm tham dự trực tiếp: Council Chambers, 8200 Westminster Blvd.
Theo dõi trực tuyến: Kênh YouTube chính thức của thành phố hoặc hệ thống Granicus.
Liên lạc với thành phố: Qua Văn phòng Thư ký Thành phố (714) 548-3237.
Chuyện gì sẽ xảy ra?
Bước đi tiếp theo không nằm hoàn toàn trong tầm định đoạt của chỉ riêng thành phố Westminster. Quận Cam vẫn có quyền nhất định đòi lại nguồn tài trợ, trong khi thành phố vẫn có thể kiên định giữ tiền và đẩy nhanh tiến độ dự án.
Giữa lúc đôi bên chưa tìm được tiếng nói chung, chiếc cổng chào biểu tượng của Little Saigon bị rơi vào thế kẹt giữa những biến động lớn hơn chính nó. Cộng đồng người Việt tại khu Bolsa đã kiên nhẫn chờ đợi biểu tượng ấy suốt ba mươi năm qua — và khoản tài trợ một triệu đô la này vẫn là nhịp cầu gần nhất đưa giấc mơ văn hóa ấy trở thành hiện thực.
Tham khảo
https://westminsterca.granicus.com/DocumentViewer.php?file=westminsterca_4ee66f14976650aac71565a34ceb64ce.pdf&view=1
https://voiceofoc.org/2025/07/will-little-saigon-finally-get-an-archway-as-businesses-reel-from-ice-raids/
https://laist.com/news/andrew-do-10-million
