Một thẩm phán liên bang tại California vừa bác đơn kiện của chính quyền Tổng Thống Donald Trump nhằm chặn chính sách “sanctuary city” của thành phố Los Angeles — phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng cho thành phố trong cuộc đối đầu kéo dài với Washington về chính sách di trú.
Trong phán quyết ban hành cuối tuần qua, Thẩm Phán Liên Bang Fernando M. Olguin thuộc Central District of California chấp thuận đơn xin bác vụ kiện của thành phố. Vụ kiện do Bộ Tư Pháp nộp ngày 30/6/2025, cáo buộc Los Angeles vi phạm luật liên bang khi ban hành sắc lệnh hạn chế việc sử dụng nhân viên, tài sản, dữ liệu và nguồn lực của thành phố để hỗ trợ các hoạt động thực thi di trú của liên bang.
Điểm then chốt trong phán quyết nằm ở ranh giới quyền lực giữa liên bang và địa phương.
Chính quyền Trump lập luận rằng chính sách của Los Angeles cản trở việc thi hành luật di trú liên bang và vi phạm nguyên tắc “intergovernmental immunity.” Thẩm Phán Olguin bác lập luận này: sắc lệnh không trực tiếp điều tiết chính phủ liên bang, mà chỉ kiểm soát hành vi của chính nhân viên và cơ quan thành phố.
Sắc lệnh bị kiện — “Prohibition of the Use of City Resources for Federal Immigration Enforcement” — do Thị Trưởng Karen Bass ký ban hành tháng 12 năm 2024, cấm nhân viên thành phố dùng tài sản, nhân sự hoặc dữ liệu của thành phố để hỗ trợ thi hành luật di trú, trừ các trường hợp pháp luật bắt buộc.
Chính sách “sanctuary city” thường bị hiểu lầm là thành phố “cấm” liên bang thi hành luật di trú. Thực tế không phải vậy. ICE vẫn có thể hoạt động trên địa bàn — bắt người, điều tra, trục xuất — mà không cần sự cho phép của thành phố. Điều sắc lệnh “Prohibition of the Use of City Resources for Federal Immigration Enforcement” làm là giới hạn vai trò của chính quyền địa phương: cảnh sát thành phố không hỏi tình trạng di trú khi tiếp xúc với dân, nhà tù địa phương không giữ người lại theo yêu cầu của ICE sau khi đã mãn hạn, dữ liệu và nhân viên thành phố không được huy động để hỗ trợ các chiến dịch bố ráp.
Nói gọn: thành phố không làm thay việc của ICE, nhưng cũng không cản ICE làm việc của ICE.
Lý do các thành phố như Los Angeles theo đuổi chính sách này là: nếu người nhập cư — kể cả người không có giấy tờ — sợ rằng gọi cảnh sát, đưa con đi học, hay bước vào văn phòng thành phố có thể dẫn đến bị báo cho ICE, họ sẽ lùi vào bóng tối…” Khi đó, nạn nhân không dám lên tiếng, nhân chứng không dám khai báo, và chính quyền địa phương mất tai mắt trong cộng đồng của mình.
Tòa cũng bác các cáo buộc nhắm vào cá nhân — gồm Thị Trưởng Bass, Chủ Tịch Hội Đồng Thành Phố Marqueece Harris-Dawson và Hội Đồng Thành Phố — “with prejudice,” tức không thể nộp lại. Thành phố Los Angeles là bị đơn duy nhất còn lại nếu chính phủ liên bang muốn tiếp tục. Hạn chót nộp đơn kiện sửa đổi là ngày 3 tháng Bảy, 2026.
Luật Sư Thành Phố Hydee Feldstein Soto hoan nghênh phán quyết bác đơn kiện, nói rằng quyết định này củng cố nguyên tắc đã được thiết lập: “chính quyền địa phương có quyền quyết định cách sử dụng nhân viên và nguồn lực của mình.”
Văn phòng luật sư thành phố đặt phán quyết trong bối cảnh rộng hơn: từ tháng Sáu, 2025, Los Angeles liên tục đối đầu với chính quyền Trump về các chiến dịch bố ráp di trú, việc điều động Vệ Binh Quốc Gia, và nguy cơ mất hơn 500 triệu đôla tiền tài trợ liên bang, trong đó có ít nhất 56 triệu đôla quỹ khẩn cấp.
Đây không phải vụ duy nhất chính quyền Trump thất bại trong nỗ lực kiện các địa phương có chính sách sanctuary. Trước đó, các tòa liên bang cũng đã bác những vụ kiện tương tự nhắm vào Boston và Chicago.
Chính quyền Trump vẫn có thể nộp đơn kiện sửa đổi trước ngày 3 tháng Bảy. Trong lúc này, sắc lệnh sanctuary city của Los Angeles tiếp tục có hiệu lực.
Tham khảo
https://www.reuters.com/world/us-court-dismisses-trump-administration-lawsuit-over-los-angeles-immigration-2026-06-23
https://cityattorney.lacity.gov/updates/court-grants-motion-dismiss-trump-lawsuit-challenging-las-sanctuary-city-ordinance
https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-files-lawsuit-against-sanctuary-city-policies-los-angeles-california
https://cityclerk.lacity.org/onlinedocs/2023/23-0243_ord_%20188441_12-19-24.pdf
https://www.police1.com/legal/federal-judge-dismisses-doj-lawsuit-challenging-l-a-s-sanctuary-city-ordinance
