Bão nhiệt càn quét, các kỷ lục nhiệt độ liên tục bị phá vỡ
Mùa hè năm 2026 đang chứng kiến những biến động thời tiết chưa từng có tại châu Âu. Từ Thụy Sĩ, Đan Mạch cho đến Cộng hòa Séc, các trạm khí tượng liên tục ghi nhận những mức nhiệt cao chưa từng thấy trong lịch sử. Ngay cả các quốc gia thuộc khu vực Bắc Âu, nơi vốn nổi tiếng với khí hậu ôn hòa và mùa hè mát mẻ, giờ đây cũng đang phải chống chọi với cái nóng hầm hập.
Tại Đan Mạch, Viện Khí tượng quốc gia thông tin về mức nhiệt kỷ lục 37 độ C ở Ødum, phía bắc Aarhus. Đây là ngày nóng nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thu thập vào năm 1874. Trong khi đó, Thụy Sĩ ghi nhận mức nhiệt 38,8 độ C tại thành phố Basel, còn Cộng hòa Séc lập đỉnh lịch sử mới với 41,9 độ C tại thị trấn miền bắc Doksany. Tại Đức, trạm đo Neißemünde gần biên giới Ba Lan đã chạm mốc 41,7 độ C.
Vì sao nắng nóng lại trở nên nguy hiểm đến vậy?
Tại sao một đợt tăng nhiệt độ lại có thể gây tổn thất lớn về người như thế? Câu trả lời nằm ở sự chuẩn bị của cơ sở hạ tầng và khả năng thích ứng của cơ thể con người.
- Hệ thống làm mát khan hiếm: Tại Đức và nhiều quốc gia châu Âu khác, hệ thống điều hòa không khí không hề phổ biến. Lý do là vì lục địa này vốn dĩ chưa từng quen với những đợt nóng gay gắt kéo dài như vậy. Khi nhiệt độ bên trong các tòa nhà tăng cao—ví dụ như một viện dưỡng lão tại Dormagen chạm mốc 35 độ C—nó nhanh chóng biến thành môi trường nguy hiểm cho sức khỏe. Các cụ già tại đây đã phải khẩn cấp tản cư để nhận được sự chăm sóc y tế kịp thời.
- Áp lực đè nặng lên hệ thống y tế: Tại Pháp, Cơ quan Y tế Công cộng cho biết nước này đã ghi nhận khoảng 1.000 ca tử vong tăng thêm chỉ trong vòng một tuần tại đỉnh điểm của đợt nắng nóng. Vào những ngày nóng nhất, số ca tử vong tăng vọt từ mức bình thường (900 – 1.000 ca/ngày trong tháng 4 và tháng 5) lên hơn 1.200 rồi 1.400 ca mỗi ngày. Phần lớn các nạn nhân (85%) là những người từ 65 tuổi trở lên. Hệ thống bệnh viện công tại Paris phải phát động kế hoạch ứng phó khẩn cấp trên toàn bộ 38 bệnh viện để đối phó với tình trạng quá sức do lượng bệnh nhân cấp cứu tăng đột biến.
Hạ tầng giao thông và môi trường bị tàn phá
Không chỉ con người, ngay cả các công trình nhân tạo kiên cố cũng chịu ảnh hưởng nặng nề:
- Xa lộ nứt nẻ, đường rày biến dạng: Nhiệt độ mặt đường quá cao làm cho bê tông trên một số đoạn của tuyến xa lộ A2 tại Đức bị nứt vỡ, buộc cơ quan chức năng phải đóng cửa cục bộ. Tại Leipzig, hệ thống xe điện phải tạm ngừng hoạt động do lớp keo trám nhựa đường và bê tông ở các nút giao bị chảy ra và vón cục lại.
- Đường sắt gặp trở ngại lớn: Công ty đường sắt quốc gia Đức Deutsche Bahn đã phải đưa ra lời khuyên hành khách nên hạn chế mọi chuyến đi không cần thiết. Thậm chí, hơn 600 hành khách trên một chuyến tàu từ Hamburg đi Prague đã phải giải cứu trong tình trạng ngột ngạt sau khi một cây xanh đổ vào đường dây điện, khiến hệ thống điều hòa mất nguồn và cửa xe bị khóa chặt.
- Cháy rừng tại các khu vực nguy hiểm: Khí hậu khô nóng đã châm ngòi cho các vụ cháy rừng lớn ở miền đông và tây nam nước Đức. Công tác cứu hỏa gặp muôn vàn khó khăn và nguy hiểm do các khu rừng này vẫn còn sót lại nhiều bom mạn, đạn dược từ thời Chiến tranh Thế giới thứ hai. Lực lượng chức năng đã phải tạm dừng công việc dập lửa sau khi một số vụ nổ xảy ra, đồng thời yêu cầu khoảng 650 người dân xung quanh khu vực làng Traisen phải rời bỏ nhà cửa.
Tiếng chuông báo động về biến đổi khí hậu
Tổ chức Khí tượng và các nhà khoa học từ tổ chức World Weather Attribution khẳng định rằng đợt nắng nóng và độ ẩm kỷ lục tại châu Âu tuần này sẽ không thể xảy ra nếu không có sự tác động của biến đổi khí hậu. Nghiên cứu chỉ ra rằng hiện tượng thời tiết cực đoan này hầu như là bất khả thi vào năm thập kỷ trước, nhưng hiện nay khả năng xuất hiện của nó đã tăng lên gấp 200 lần so với 20 năm trước.
Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, đã chia sẻ một thông điệp mạnh mẽ trên mạng xã hội X:
“Châu Âu đang là lục địa ấm lên nhanh nhất trên Trái Đất, với tốc độ tăng nhiệt cao gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Ngay lúc này, 150 triệu người đang phải sống trong điều kiện nhiệt độ cực đoan.”
Sự việc này một lần nữa khẳng định tính cấp bách của các hành động toàn cầu nhằm cắt giảm khí thải và bảo vệ môi trường trước khi quá muộn.
Nguồn tham khảo:
- Associated Press (AP) News: https://apnews.com/article/europe-heatwave-records-france-germany
- World Health Organization (WHO) Official X Account: https://x.com/DrTedros/status/20260628
- World Weather Attribution Study Report: https://www.worldweatherattribution.org/europe-heatwave-2026
- Kênh thông tin khí tượng toàn cầu (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=EuropeUnderHeatwave2026
