Ngày 21 tháng 7 năm 2026, Hệ thống Y tế Đại học UC Davis (UC Davis Health) đã trao giải thưởng Bình đẳng và Cống hiến Cộng đồng 2026 (Dr. Ifeanyi Onyeji Award) cho Bác sĩ Như Ý “Thi” Đoan. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực thầm lặng của một nữ bác sĩ trẻ gốc Việt trong suốt những năm qua: vừa chữa bệnh, vừa hướng dẫn đàn em, vừa bền bỉ đấu tranh cho sự bình đẳng trong ngành y.
Giải thưởng này mang tên Bác sĩ Ifeanyi Onyeji — một bác sĩ trẻ qua đời năm 2022 — nhằm tưởng nhớ và tiếp nối tinh thần phụng sự những cộng đồng ít được chăm sóc y tế.
Những ngày Thứ Bảy ở phòng khám tình thương
Trong suốt ba năm làm bác sĩ nội trú ngành Nội khoa tại UC Davis, thay vì dành ngày nghỉ cuối tuần để lấy lại sức, bác sĩ Như Ý đã chọn đến Paul Hom Asian Clinic — phòng khám miễn phí do sinh viên tự quản tại Sacramento.
Được thành lập từ năm 1971, phòng khám này là “mái nhà y tế” của biết bao bà con đồng hương Á Châu, những gia đình có thu nhập thấp, người không có bảo hiểm hoặc không giỏi tiếng Anh. Tại đây, luôn có các tình nguyện viên và nhân viên hỗ trợ bằng tiếng Việt để cụ ông, cụ bà có thể thoải mái bày tỏ nỗi đau bệnh tật của mình.
Đều đặn mỗi sáng Thứ Bảy, Bác sĩ Như Ý cùng khoảng 50–60 sinh viên y khoa chào đón bệnh nhân. Bà vừa trực tiếp khám chữa bệnh, vừa tận tình cầm tay chỉ việc, hướng dẫn các bác sĩ tương lai cách chăm sóc người bệnh bằng cả chuyên môn lẫn tình thương.
Không dừng lại ở đó, bà còn làm Đồng chủ tịch Ủy ban Bác sĩ vì Sự hòa nhập và Hoạt động Cộng đồng (DICE), đồng thời tham gia chương trình đào tạo bác sĩ phục vụ cho các vùng khó khăn (TEACH).
Cô bé Sài Gòn và hành trình đến ngành lão khoa
Câu chuyện của Bác sĩ Như Ý là một hành trình vượt khó truyền cảm hứng. Sinh ra tại Sài Gòn, bà theo mẹ sang định cư tại Seattle từ năm sáu tuổi. Nhờ sự hỗ trợ của chương trình học bổng dành cho học sinh hiếu học có hoàn cảnh khó khăn (Rainier Scholars), bà đã nỗ lực vươn lên, tốt nghiệp Đại học Pomona danh tiếng rồi lấy bằng y khoa tại Đại học Washington.
Khi chọn nơi làm bác sĩ nội trú, bà quyết định chọn UC Davis làm ưu tiên số một — đơn giản vì nơi đây có mạng lưới phòng khám miễn phí dành cho người nghèo rất phát triển.
Tháng Sáu năm 2026, sau khi hoàn thành chương trình nội trú, Bác sĩ Như Ý chuyển về Nam California để tiếp tục học chuyên khoa về ngành chăm sóc sức khỏe người cao niên (ngành Lão khoa) tại Đại học UCLA.
Bà chia sẻ rằng, tình yêu dành cho ngành Lão khoa đến rất tự nhiên từ tình cảm gắn bó với các đấng sinh thành, người lớn tuổi trong gia đình. Bà mong muốn dùng chuyên môn của mình để đồng hành, giúp đỡ các cụ già và thân nhân dễ dàng hơn khi phải đối mặt với hệ thống y tế vốn rất phức tạp.
Giải thưởng mà UC Davis trao cho Bác sĩ Như Ý “Thi” Đoan thắp sáng giá trị của lòng nhân ái trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ.
Lọ thuốc hay toa đơn có thể chữa lành vết thương thể xác, nhưng chính tấm lòng và những ngày cuối tuần tình nguyện của những bác sĩ như cô mới là điều hàn lành những lo âu, mang lại ấm áp cho những thân phận còn nhiều vất vả trong cuộc sống.
Nguồn: UC Davis Health, UC Davis School of Medicine & JAMA Network Open.
