Công ty bán lẻ siêu thị Nhật Bản Saeki Selva Holdings vừa công bố kế hoạch thâm nhập thị trường Việt Nam. Khác với các mô hình mở rộng thuần túy thương mại, công ty chú trọng đào tạo nhân viên ở cả hai quốc gia, từ những công đoạn phục vụ căn bản cho tới năng lực vận hành và quản trị toàn bộ cửa hàng.
Hành động này diễn ra đúng thời điểm Nhật Bản chuẩn bị cải tổ chương trình đào tạo thực tập sinh ngoại quốc vào tháng 4 tới. Hệ thống mới sẽ thay thế chương trình cũ bằng một quy chế tập trung hơn vào việc huấn luyện, nâng cao tay nghề và giữ chân nhân tài. Quy chế này cũng bắt buộc các công ty phải xây dựng kế hoạch phát triển nghề nghiệp rõ ràng cho người lao động.
Tại một cửa hàng Saeki nằm ở phía tây Tokyo, cô Lưu Thị Thảo—một lao động người Việt—đang nhanh tay chuẩn bị các phần ăn chế biến sẵn. Cô chia sẻ kinh nghiệm thực tế của mình:
“Mọi người ở đây đều là thầy của tôi. Nếu có điều gì chưa biết, tôi hỏi ngay.”
Thảo hiện làm việc theo tư cách thị thực của quy chế cũ. Cô phỏng định sẽ chuyển sang visa lao động kỹ năng đặc định (Loại 1) khi các quy định mới chính thức áp dụng. “Tôi rất mong một ngày nào đó được làm việc tại một cửa hàng Saeki ở Việt Nam,” Thảo bày tỏ.
Saeki hiện sở hữu 56 điểm bán lẻ tại Nhật Bản, tập trung chủ yếu ở khu vực lân cận Tokyo. Công ty đặt kế hoạch mở cửa hàng hải ngoại đầu tiên tại Việt Nam trong vòng ba năm tới, bắt đầu từ các cửa hàng quy mô nhỏ phục vụ người tiêu thụ có mức lợi tức trung bình tại Thành phố Hồ Chí Minh, trước khi từng bước nhân rộng lên con số 100 cửa hàng.
Tiến trình đào tạo nhân sự được Saeki xây dựng ra sao?
- Giai đoạn 1 (tại Nhật Bản): Nhân viên người Việt sẽ học hỏi và thực hành các tiến trình vận hành căn bản tại các cửa hàng ở Nhật trong ít nhất ba năm.
- Giai đoạn 2 (tại Việt Nam): Sau khi trở về nước, họ sẽ tiếp tục được huấn luyện chuyên sâu về quản trị cửa hàng, phát triển sản phẩm và các kỹ năng điều hành nâng cao.
Một câu hỏi quan trọng được đặt ra: Liệu mất bao lâu để một lao động trở thành một quản trị viên cửa hàng có thể tự đảm nhận mọi công việc?
Ông Yamamoto Kenshi, Giám đốc điều hành phụ trách phát triển nhân tài tại Saeki, giải thích rằng thông thường phải mất khoảng 10 năm để huấn luyện một nhân sự đạt trình độ quản trị viên toàn diện, có thể giải quyết tốt cả mảng quản trị lao động lẫn tài chính. Mặc dù vậy, nếu tiến trình mở chuỗi cửa hàng tại Việt Nam đạt tốc độ nhanh hơn dự định, con đường thăng tiến quản trị này có thể được rút ngắn nhằm cất nhắc nhân viên bản địa dựa trên kinh nghiệm thực tế.
Tính đến tháng trước, Saeki đang sử dụng 138 nhân viên ngoại quốc dưới dạng thực tập sinh hoặc các loại thị thực tương tự. Trong tháng 6, công ty đã tiếp nhận khoảng 20 thực tập sinh—số lượng lớn nhất từ trước đến nay—với phần lớn đến từ Việt Nam. Hàng ngũ nhân sự Nhật Bản sẽ hỗ trợ trực tiếp trong thời gian đầu mở cửa, nhưng mục tiêu lâu dài là giao lại toàn bộ việc quản trị cho người Việt Nam.
Ông Yamamoto cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng sức hút của việc sang Nhật làm việc đã giảm sút đáng kể do đồng yen mất giá cùng một số yếu tố khác, khiến việc thu hút đủ nhân tài Việt Nam trở thành một thử thách. Dù vậy, ông nhận định: “Sự tin tưởng dành cho Nhật Bản về độ an toàn và việc tuân thủ quy định vẫn rất lớn. Chúng tôi muốn hỗ trợ sự phát triển nghề nghiệp cho những cá nhân có tinh thần cầu tiến.”
Về bối cảnh kinh tế, Việt Nam đạt mức tăng trưởng 8% trong năm ngoái, và Ngân hàng Thế giới vào tháng 7 đã nâng xếp hạng của Việt Nam lên nhóm quốc gia có lợi tức trung bình cao. Mặc dù vậy, dữ liệu từ Euromonitor cho thấy các cửa hàng tạp hóa truyền thống vẫn chiếm tới 83% thị trường bán lẻ thực phẩm chung. Khi mức lợi tức tăng lên, người tiêu thụ Việt Nam có xu hướng chuyển sang các chuỗi bán lẻ tối tân. Đến năm 2024, Việt Nam đã có hơn 1.500 siêu thị và trung tâm thương mại, tăng gần 20% trong vòng 5 năm.
Ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng đại diện văn phòng JETRO tại Thành phố Hồ Chí Minh, phân tích:
“Tại Việt Nam, nhiều cặp vợ chồng đều đi làm nên nhu cầu mua sắm mọi thứ ở cùng một nơi là rất cao.”
Ông Okabe cũng lưu ý rằng mặc dù công ty 100% vốn nước ngoài được phép hoạt động, việc mở nhiều cửa hàng vẫn đi kèm với các yêu cầu cấp phép phức tạp. Do đó, việc thành lập một liên doanh với một công ty nội địa sẽ là chìa khóa then chốt cho sự thành công.
Chủ tịch Yukihiko Saeki kết luận: “Đây là bước đầu tiên trong kế hoạch mở rộng sang Đông Nam Á của chúng tôi. Chúng tôi muốn kết hợp bí quyết quản trị vệ sinh của các siêu thị Nhật Bản với văn hóa ẩm thực và lối sống địa phương.”
Nguồn tham khảo:
- Bài báo gốc (Nikkei Asia / Kyosuke Jinno):
https://asia.nikkei.com/Business/Retail/Japan-supermarket-begins-training-for-100-store-Vietnam-push - Báo cáo Tổ chức Thúc đẩy Thương mại Nhật Bản (JETRO TP.HCM):
https://www.jetro.go.jp/vietnam/ - Báo cáo Cập nhật Kinh tế Việt Nam (World Bank):
https://www.worldbank.org/en/country/vietnam - Nghiên cứu Thị trường Bán lẻ Việt Nam (Euromonitor International):
https://www.euromonitor.com/vietnam - Góc nhìn báo chí kinh tế trong nước (VnExpress Kinh Doanh):
https://vnexpress.net/kinh-doanh
