Hệ thống cấy ghép nội tạng của Hoa Kỳ đang tiến hành một sự thay đổi đối với một quy tắc vốn đã tồn tại từ lâu nhằm che chở và bảo vệ những người có khả năng hiến tạng. Sự điều chỉnh này có mục đích thúc đẩy số lượng tạng hiến và giảm thiểu sai sót. Tuy nhiên, nhiều người chỉ trích lo lắng rằng động thái này có thể gây nguy hiểm cho quá trình chăm sóc bệnh nhân.
Theo quy định mới, Mạng lưới Cấy ghép và Thu hồi Nội tạng (OPTN) — đơn vị điều hành hệ thống cấy ghép — sẽ nới lỏng ranh giới nghiêm ngặt giữa các y bác sĩ đang nỗ lực cứu sống bệnh nhân và nhóm cấy ghép đang chờ đợi để tiếp nhận nội tạng. Trước đây, không một ai từ nhóm cấy ghép được phép nói chuyện với các thành viên trong gia đình cho đến sau khi họ đã đưa ra quyết định đau lòng là để người thân của mình ra đi. Quy tắc cũ được đặt ra nhằm ngăn chặn những áp lực có thể làm thay đổi cách thức chăm sóc mà bệnh nhân nhận được, đồng thời xóa bỏ mọi nghi ngờ rằng các bác sĩ không nỗ lực hết mình để cứu sống bệnh nhân.
Tại sao ranh giới này lại bị xóa bỏ?
Hội đồng quản trị của hệ thống cấy ghép đã bỏ phiếu vào ngày 20 tháng 8 năm 2026 để sửa đổi quy tắc đó, như một phần của bộ hướng dẫn mới quản lý việc hiến tạng sau khi tim ngừng đập (Donation after Circulatory Death). Quá trình này diễn ra sau khi các biện pháp duy trì sự sống bị rút lại và hiện chiếm khoảng một nửa số ca hiến tạng.
Các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 18 tháng 11 năm 2026. Theo chính sách này, các cuộc thảo luận về hiến tạng được phép tiến hành cùng lúc với các cuộc thảo luận về giai đoạn cuối đời cùng người đại diện của bệnh nhân.
Bác sĩ Raymond Lynch, giám đốc cấy ghép tại Cơ quan Quản lý Dịch vụ và Tài nguyên Y tế (HRSA), lập luận rằng việc khăng khăng giữ một ranh giới rõ ràng mà không tập trung vào những gì đang xảy ra ở thực tế chỉ mang lại một “cảm giác an toàn giả tạo”. Ông cho biết bộ quy tắc mới nhằm mục đích ngăn chặn những sai lầm từng xảy ra trong quá khứ, chẳng hạn như việc bệnh nhân bị đưa vào phòng mổ để lấy nội tạng khi họ vẫn còn sống.
Sự cân bằng giữa an toàn và tốc độ
Bên cạnh việc cho phép các nhóm hiến tạng tiếp cận gia đình sớm hơn, các chính sách mới còn giúp việc tạm dừng quá trình thu hồi nội tạng trở nên dễ dàng hơn nếu có bất kỳ ai nhận thấy điều bất thường. Việc bảo đảm an toàn cho bệnh nhân sẽ dựa trên hồ sơ ghi chép rõ ràng, sự phối hợp đồng bộ và sự tôn trọng đối với nhóm chăm sóc sức khỏe chính.
Hơn 109.000 người Mỹ hiện đang chờ ghép tạng, và khoảng 12 người tử vong mỗi ngày do tình trạng thiếu hụt nội tạng. Sự thay đổi này được thiết kế để bảo đảm nhóm thu hồi nội tạng không bị đưa vào quá muộn, giúp gia đình kịp thời hoàn thành nguyện vọng hiến tạng của người thân.
Góc nhìn đa chiều và ranh giới đạo đức
Sự thay đổi này đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối. Những người chỉ trích cho rằng việc xóa bỏ ranh giới là nguy hiểm vì nó có thể ngấm ngầm gây áp lực buộc các gia đình phải ngừng điều trị, tạo ra sự nhầm lẫn về việc bác sĩ nào đang cố gắng cứu sống bệnh nhân và bác sĩ nào đang chờ lấy nội tạng. Tiến sĩ Lainie Ross, một nhà đạo đức sinh học tại Đại học Rochester, chia sẻ sự kinh hoàng khi nghĩ đến việc các gia đình sẽ cảm thấy bị áp lực và thao túng.
Giáo sư Lois Shepherd từ Đại học Virginia cũng đồng tình, cho rằng nhiều biện pháp bảo vệ bệnh nhân đang bị suy yếu, làm mờ đi các ranh giới đạo đức. Ngược lại, Hiệp hội các Tổ chức Thu hồi Nội tạng (AOPO) lại ủng hộ quy định mới, lập luận rằng việc chờ đợi cho đến khi gia đình đưa ra quyết định là quá muộn và khiến nhiều gia đình thất vọng vì không kịp chuẩn bị.
Nguồn tham khảo:
- HRSA & OPTN News – Hội đồng OPTN phê duyệt thay đổi chính sách hiến tạng (Ngày 20 tháng 8 năm 2026): https://www.hrsa.gov/optn/news-events/news/optn-board-approves-policy-changes-donation-after-circulatory-death
- NPR: https://www.npr.org/2026/10/28/nx-s1-6019613/organ-donor-ethics-risk

